top of page

85 A Foreigners on the throne

Po śmierci królowej Anny, jak już wiemy, zakończyło się panowanie Stuartów na tronie Wielkiej Brytanii.

Rok 1714 to rok, w którym rozpoczęło się panowanie nowej dynastii, Dynastii Hanowerskiej.

Pierwszym z Hanowerczyków został Jerzy (George) I, król, który nie lubił Anglii i nawet nie mówił po angielsku!

​

Jaki dokument zagwarantował mu koronę, chociaż był dopiero, według zasad sukcesji, pięćdziesiąty drugi w kolejce do tronu?

Act of Settlement, wykluczający katolików z kolejki do tronu. George I był pierwszym niekatolikiem w tej kolejce....

​

85 B

Jerzy I, choć wiecznie skłócony ze swoim synem, zmarł
i pozostawił​ mu koronę.

Syn wstąpił na tron jako Jerzy II.

​

I ojciec i syn musieli, chcąc potwierdzić swoje prawa do sprawowania władzy, zmierzyć się zbrojnie ze skutkami Chwalebnej Rewolucji.

​

W jaki sposób?

Chodzi o Powstania Jakobickie z lat 1715 (panowanie Jerzego I)
i 1745 (panowanie Jerzego II), kiedy to zwolennicy Jakuba Stuarta (niby-Jakuba III), a potem jego syna, Karola Stuarta (niby-Karola III) zbrojnie upominali się o prawa Stuartów do korony.

Fourth  ROUND - week   13
In The Past
Part 4:  1714 - 1901

86 A Mad King George

Wnuk Jerzego II, Jerzy III, zasiadł na tronie zaraz po swoim dziadku, jako że jego ojciec zmarł wcześniej. Jerzy panował bardzo długo i za jego czasów Europa i świat zostały w zasadzie wywrócone do góry nogami - a on panował i panował...

Ułóż w kolejności chronologicznej te światowe wydarzenia
z czasów panowania Jerzego III:

​

​J. Zakończenie Wojny Siedmioletniej                             1763

H. Narodziny Napoleona                                                 1769

D. James Cook u wybrzeży Australii                              1770

E. Amerykańska Wojna o Niepodległość                        1775

B. Ogłoszenie niepodległości Stanów Zjednoczonych    1776

G.Założenie pierwszej kolonii karnej w Australii           1788

A. Wybuch Rewolucji Francuskiej                                  1789

I. Zgilotynowanie francuskiego króla, Ludwika XVI     1793

F. Początek Ery Napoleońskiej                                        1799

C. Koniec epoki Napoleona                                             1815

​

​

86 B

Jerzy III cierpiał na poważną chorobę psychiczną, która w ostatnich latach całkowicie wyłączyła go z rządzenia krajem. Całkiem prawdopodobnym jest - według niedawnych badań - że do dramatycznego pogorszenia się stanu zdrowia króla i jego kompletnej alienacji przyczynili się w istocie jego lekarze!

Jak to możliwe?

 Podobno do pogarszania się jego stanu przyczyniło się systematyczne podtruwanie króla arszenikiem.

Lekarze mianowicie mieli podawać królowi środek wymiotny, antymon, który występuje w naturze w postaci zanieczyszczonej arsenem. ten zaś zaostrza objawy porfirii, na którą najprawdopodobniej cierpiał król,

Tak więc lekarstwo nie tylko nie pomagało, ale systematycznie pogarszało stan Jerzego III. 

87 A The Corsican Beast

Wielka Brytania była, co nie ulega wątpliwości, tym krajem, który najbardziej zaangażował się w walkę z napoleońską Francją - i finansowo i militarnie. Działo się to wszystko - a jakże - za panowania Jerzego III.

Ale tym razem to nie Brytyjczycy zaczęli. Oto słowa, które zdeterminowały brytyjski wysiłek wojenny na prawie dwie dekady:

France must destroy the English monarchy, or expect itself to be destroyed by these intriguing and enterprising islanders.

Let us concentrate all our efforts on the navy and annihilate England. That done, Europe is at our feet.
 

Kto wypowiedział te słowa i która część tej ponurej zapowiedzi spełniła się?

Autorem słów jest Napoleon - twierdził, że Francja musi zniszczyć angielską monarchię lub sama zginąć. Oczywiście spełniło się to drugie - to opór Brytanii
i jej przywództwo w koalicji antynapoleońskiej doprowadziły Napoleona
do jego ostatecznego upadku. 

​

87 B

Jak widać w powyższym cytacie, Francja skupiła swój wysiłek na marynarce wojennej.

Na szczęście dla Brytyjczyków, mieli oni asa w rękawie. As może i nie był "kompletny", ale nawet bez brakujących części był lepszy od wszystkiego, co Francja mogła zaproponować. 

O jakim asie mowa, czego dotyczyła niekompletność i ile lat dzieliło wydarzenia oznaczone gwiazdami?

Tym asem był admirał Lord Horatio Nelson, pogromca francuskiej floty. Był największym dowódcą morskim swoich czasów, choć brakowało mu oka i ręki.

Przedstawione na mapce miejsca to miejsca najsłynniejszych zwycięstw Nelsona nad flotą Napoleona - w zatoce Abukir 1798 (żółta) i przy przylądku Trafalgar 1805 (zielona). Dzieli je więc 7 lat. 

86 C.

Wczoraj wyszukiwaliście informacje o Act of Settlement, według którego związek małżeński  z osobą wyznania katolickiego dyskwalifikuje kandydata do tronu.  Czy zasada ta nadal obowiązuje, a jeśli nie to od kiedy?

NIE - od 2015 r. - został zniesiona na mocy Succession to the Crown Act z 2013 r. 

​

88 A The last Hanoverian George

W czasie gdy Brytania wygrywała z Napoleonem

oficjalnie władał nią Jerzy III, ale - jak wiecie - jego stan zdrowia nie pozwalał na efektywne sprawowanie rządów. 

​

Kto rządził w jego zastępstwie, pod jaką nazwą przeszedł ten okres do historii i ile lat trwała jego najściślejsza wersja?

Jego syn, książę Jerzy, późniejszy Jerzy IV - jako Regent.
Był  to okres Regencji,  a najściślejszy jej okres przypada na lata 1811 - 1820.

​

88 B

Koronę po Jerzym III nosili na głowach jego dwaj synowie,  kolejny Jerzy i William.

Jerzy IV był bardzo rozrywkowym królem i nie prowadził się zbyt moralnie. 

To żadna nowość w jego rodzinie (no, poza ojcem, który był z gruntu porządnym człowiekiem), ale on poszedł jeszcze o krok dalej niż jego poprzednicy jeśli chodzi o skomplikowany układ żon i przyjaciółek, balansując na granicy prawa.

Co takiego zrobił?

Był de facto bigamistą - ożenił się w sekrecie bez zgody ojca (czyli według prawa nie było to małżeństwo legalne), a potem drugi raz - już za jego zgodą, czyli legalnie. Swoją pierwszą "żonę" poinformował listownie, że ich związek się zakończył, ale żadne formalne procedury nie zostały wdrożone.  Tak więc miał w tym samym czasie dwie żony...

89 A Getting old

William IV, brat Jerzego IV, jest do tej pory najstarszym następcą, który objął tron - miał wtedy prawie 65 lat!

Miał kilkoro dzieci, ale żadnych ślubnych, więc tron po nim miała odziedziczyć młodziutka siostrzenica. 

William podobno modlił się cały czas, by dane mu było dożyć jej osiemnastych urodzin.

Dlaczego było to dla niego aż tak ważne?

Gdyby zmarł przed ukończeniem przez Wiktorię 18 lat, faktyczna władza przypadłaby jej matce, jego szwagierce, której szczerze nie znosił, a która już miała w planach zostanie Regentką. 

89 B

Kto ma szanse pobić w niedalekiej przyszłości (powiedzmy w perspektywie jakichś - optymistycznie zakładając - dwudziestu lat :)) rekord Williama IV i w jakiej sytuacji ten rekord nie padnie?

Oczywiście Książę Walii, Karol, syn Elżbiety II. Już teraz ma 68 lat, a jego matka cieszy się doskonałym zdrowiem.

Rekord nie padnie, gdyby - co patrząc na formę Królowej mogłoby się przecież zdarzyć - Karol zmarł wcześniej niż jego matka (ewentualnie gdyby z jakiegoś powodu zrzekł się praw do tronu). Wtedy koronę otrzymałby bezpośrednio jego najstarszy syn, William. 

90 A Grandmother of Europe

A więc mamy na tronie Wiktorię, którą nazywa się czasem "babką Europy" - a to dlatego, że jej potomkowie zasiedli (i nadal zasiadają) na wielu europejskich tronach. 

Którzy najbliżsi potomkowie Wiktorii (dzieci / wnuki):

a) stanęli przeciwko sobie w I Wojnie Światowej?

Główni gracze to władcy kluczowych państw biorących udział w wojnie:

1. Keiser Wilhelm II (Prusy) - syn księżniczki Wiktorii, wnuk Wiktorii

2. Jerzy V (Wielka Brytania) - syn króla Edwarda VII (Alberta), wnuk Wiktorii

3. Caryca Aleksandra (Rosja) jako żona cara Mikołaja II - córka księżniczki Alicji, wnuczka Wiktorii;

a jako że wojna objęła prawie całą Europę, brały w niej również udział np Grecja z królową Zofią i Rumunia z królową Marią. 

Wszystko to byli kuzyni w pierwszej linii, więc de facto najbliższa rodzina... 

b) zostali straceni z powodów politycznych?

1. Caryca Aleksandra, wnuczka Wiktorii, żona cara Mikołaja II, zamordowana wraz z całą swoją rodziną przez bolszewików, podobnie jak jej siostra:
2. Elżbieta Fiodorowna Romanowa, Wielka Księżna Rosji

c) nosili na głowie koronę?

1. Książę Albert jako król Edward VII Wielkiej Brytanii, syn Wiktorii
2. Princess Royal, Wiktoria, królowa Prus i cesarzowa Niemiec, córka Wiktorii

2. Jerzy V jako król Wielkiej Brytanii, wnuk Wiktorii

3. Keiser Wilhelm II, Prusy, wnuk Wiktorii

4. Zofia, królowa Grecji, wnuczka Wiktorii

5. Maud, królowa Norwegii, wnuczka Wiktorii

6. Aleksandra, caryca Rosji, wnuczka Wiktorii

7. Maria, królowa Rumunii, wnuczka Wiktorii

8. Wiktoria Eugenia, królowa Hiszpanii, wnuczka Wiktorii

​

90 B

Choć za czasów panowania Wiktorii miało miejsce mnóstwo wydarzeń (panowała przecież przez sześćdziesiąt lat), to nic nie wstrząsnęło nią tak, jak przedwczesna śmierć jej ukochanego męża, Alberta. 

W tamtych czasach żałoba zwyczajowo trwała dwa lata.

Ile lat trwała żałoba Wiktorii? ścisła żałoba, kiedy królowa nie pokazywała się światu i nie podjęła swoich obowiązków jako monarcha trwała 10 lat, ale faktczna - 40 - do końca życia

Podaj przynajmniej trzy przykłady zachowań królowej świadczące o tym, że żałoba ta przybrała wręcz znamiona obsesji. 

Nosiła wyłącznie czarne ubrania, spała obok portretu księcia Alberta, na poduszce obok układała jego koszulę, codziennie kazała wykładać dla niego świeże ubrania, tak, jakby miał je zaraz ubrać, jego komnaty zostały zachowane w nienaruszonym stanie, codziennie przynoszono ciepłą wodę do golenia itp.

91 A The creepy empire

Za królowej Wiktorii zaczął się ten okres w historii Brytanii, który określa się mianem Imperium, nad którym nie zachodziło słońce. 

Potem oczywiście zaszło i dziś większość regionów byłego Imperium to niezależne państwa. 

Wymień po jednym dzisiejszym państwie z każdego kontynentu, które w czasach Wdowy z Windsoru było brytyjską kolonią.

Np: Europa - Malta
Ameryka Północna - Kanada

Ameryka Południowa - Gujana

Australia i Oceania - Australia

Azja - Indie

Afryka - Nigeria 

91 B

Kiedy myślimy o wiktoriańskiej Anglii, widzimy najczęściej wspaniały rozwój Imperium, rewolucję przemysłową i pracujące w fabrykach dzieci. 

Ale poza tym wszystkim era wiktoriańska to czas pełen dziwaczności, które mogłyby zaszokować niejednego nawet dzisiaj, choć wydaje nam się, że w dzisiejszych czasach trudno nas już czymkolwiek zadziwić. 

​

Zerknijcie na poniższe zdjęcia pokazujące różne aspekty codziennego życia w tamtych czasach. Wyglądają na pierwszy rzut oka dość niewinnie, ale po dokładnym przyjrzeniu się mogą wywołać gęsią skórkę...

Dopasujcie do obrazków słowa klucze i napiszcie, dlaczego są takie ... creepy.

A - Art (?) - modna była sztuka taksydermii, czyli wypychania martwych zwierząt. W wiktoriańskiej Anglii modne było układanie scenek rodzajowych z wykorzystaniem takowych - tutaj na przykład martwe kocięta na "tea party". Brr

B - Photography - wynaleziono specjalne stojaki, które umożliwiały fotografowanie zwłok w takiej pozie, jakby człowiek nadal żył. Brr...

C - Entertainment - popularną formą rozrywki były "Freak Shows", gdzie wystawiano na pokaz ludzi o różnych ułomnościach. Brrr...

D - Fashion - kobiety musiały nosić specjalne gorsety, które okropnie ściskały ich talie - do tego stopnia, że trwale deformowały narządy wewnętrzne, żebra i kręgosłup (czasem kobiety w takich gorsetach miały nawet 40 cm w pasie!!!)

E - Education - wierzono, że dzieci należy wychowywać przy pomocy ścisłej dyscypliny i karano za najmniejsze przewinienia. W szkołach obowiązkowym gadżetem była rózga.

F - Medicine - ponieważ było duże zapotrzebowanie na zwłoki na potrzeby badań medycznych i dla studentów medycyny, popularne stało się wykradanie świeżych zwłok zaraz po pogrzebie. Dlatego rodziny czasem nakładały na groby specjalne klatki.

​

bottom of page